İdam edilen ilk Osmanlı sadrazamı: Çandarlı Halil Paşa


 

Osmanlı tarihindeki idamlar arasında belki de en tartışmalı olanı kuşkusuz Çandarlı Halil’in öldürülmesiydi. Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’un fethi sırasında kendisinin tüm kararlarına muhalefet etmesine rağmen tolore ettiği Çandarlı Halil’i, son olarak Bizans’la işbirliği yaptığının ortaya çıkmasıyla birlikte idam ettirdi.

DÖNEMİN EN TECRÜBELİ SADRAZAMIYDI
Kendi sonunu kendi hazırladı. Halbuki II. Murad’ın saltanatının sonuna kadar padişahın güvenini kazanmış biri olarak tam yetkiyle görevini yerine getirmişti. Devlet idaresinde tecrübesine ve bilgisine diyecek yoktu.

II. MEHMET TAHTA GELDİ
Halil Paşa, II. Murat’ın saltanatı oğlu II. Mehmet’e bırakmasının ardından da göreve devam etti. Sorun şu ki, tahta gelen II.Mehmet küçük bir çocuktu. Devleti idare edebilecek bir tecrübesi de yoktu. Ayrıca II. Murad zamanında işleri istediği gibi kontrol ederken, II.Mehmet’in gelişi onu oldukça kısıtlamıştı.

TAHTTAN İNDİRTTİ
Bunun üzerine endişeye kapılan Halil Paşa, yaşanan yeniçeri isyanının ardından II. Murad’ın tekrar tahta dönmesini sağladı.

TEKRAR PADİŞAH OLDU
Tabii ölümlü dünya, II.Murat’ın vefatı Halil Paşa ve Mehmet’i yine bir araya getirdi. Fatih Sultan Mehmet’in kafasında İstanbul fikri dönüyordu.

FATİH İSTANBUL’U KUŞATTI
Üçüncü kez tahta çıkan hükümdar şehrin fethi için işleri hızlandırdı. Devlet idaresine artık eskisinden daha hakimdi.

PAŞA İSTANBUL’UN FETHİ FİKRİNE ENGEL OLMAK İSTEDİ
Çandarlı ise bu fikre görüp geçirdiği Haçlı Seferleri’nden dolayı karşıydı. Yeni bir Haçlı taarruzundan endişeleniyordu. Bu yüzden zaman zaman Fatih Sultan Mehmet ile karşı karşıya geliyor, kuşatmanın kaldırılması konusunda ısrar ediyordu. Tabii bu ısrarın Fatih’in fikir değiştirmesinde herhangi bir yaptırımı olmadı.

FATİH SULTAN MEHMET’E İHANET ETTİ
Çandarlı Halil Paşa gururuna mı yenik düştü desek, gaza mı geldi desek bilemedim; sen git Bizans’tan rüşvet al, işbirliği yap. Neden mi? Dönemin en güçlü adamlarından biri olan Paşa hem İstanbul’un fethini engellemek, hem de II. Mehmet’in kısıtladığı yetkilerinin önünü açmak istiyordu. Bu düşünceler onu bir ihanete kadar sürükledi.

ZİNDANA ATILDI
Fatih, 29 Mayıs’ta İstanbul fethedilmesinden hemen sonra kendisinin defalarca tahtan indirilmesine sebep olan bu sadrazamı görevinden aldı. Adı ihanete karışan paşayı tutuklatarak önce Yedikule zindanlarına attırdı. Gözlerine mil çekilen paşa 10 Temmuz 1453’te idam edildi.

İDAM EDİLEN İLK SADRAZAM
Genç sultanın bu kararı, aradan yüzyıllar geçse de bazı tarihçiler tarafından tartışılageldi. Verilen karar aynı zamanda Osmanlı’da görülen ilk sadrazam idamıydı.

TARİH BOYUNCA TARTIŞILDI
Kimileri, Halil Paşa’nın ihanet yüzünden değil, Çandarlı ailesinin iktidardan uzaklaştırılmak için yapılan bir operasyon gereği idam edildiği görüşünü savunurken, Paşa’nın Bizans’la işbirliği içine girip Fatih’e ihanet ettiği de tarihimizin bir gerçeği.

 

Kaynak


Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Haber
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Countdown
The Classic Internet Countdowns
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Ranked List
Upvote or downvote to decide the best list item
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF
Gif
GIF format